De foto’s zijn nooit stiekem (candid) genomen, maar ontstaan uit een ontmoeting in het volle daglicht: recht voor het subject, in volledige transparantie. Mensen tonen zich niet als geënsceneerde figuranten, maar als deelnemers in het theater van het openbare leven: bezig, trots, afwezig, nieuwsgierig of juist onverschillig. Elk straatbeeld draagt zijn eigen ritme, kleuren en codes van omgang. De reacties op de aanwezigheid van de camera illustreren lokale gewoontes, van vertrouwen of reserve, van hoe men zich wil laten zien.

Zo wordt fotografie hier niet alleen een spel van observatie, maar ook een oefening in wederkerigheid: kijken en bekeken worden, met respect voor de grens tussen afstand en nabijheid.

De sociale theorie van Ervin Goffman, die hij vertolkt in The presentation of self in everyday life, komt via deze directe fotografie tot leven. Zijn boek biedt precies het theoretische kader om straatfotografie te begrijpen als documentatie van een openbaar maatschappelijk theater. Zijn dramaturgische model maakt zichtbaar wat de straatfotograaf intuïtief registreert: mensen die rollen spelen voor een publiek, in een gedeelde ruimte die als podium functioneert.

Hij beschrijft alledaags sociaal verkeer als een theatrale uitvoering: individuen zijn acteurs die via “impression management” proberen een bepaald beeld van zichzelf op te roepen. Hij onderscheidt een front stage, waar mensen zich volgens sociale verwachtingen presenteren en een back stage, waar de presentatie wordt voorbereid of tijdelijk wordt afgelegd.

Publieke ruimte is bij uitstek front stage: kleding, lichaamshouding, snelheid van lopen, gebruik van telefoon of tas zijn allemaal onderdelen van het “decor” waarmee mensen zichzelf situeren in het sociale verkeer. Hij toont hoe zulke interacties – wachten, ontwijken, een blik uitwisselen – een gechoreografeerd spel vormen van wederzijdse erkenning en afstand, iets wat in stedelijke contexten bijzonder zichtbaar is als een uitwisseling van betekenis via gedrag.

Zodra mensen merken dat ze gefotografeerd worden, verschuift de interactie-orde: de gefotografeerde wordt zich acuut bewust van het publiek en past zijn “voorstelling” al dan niet aan – exact het soort impression management dat Goffman analyseert.

De fotografische interventie wordt een visuele geschiedenis van hoe mensen in verschillende tijden en steden hun front stage vormgeven, hoe grenzen tussen publiek en privé verschuiven en hoe het publiek (inclusief de fotograaf) voortdurend mee schrijft aan dat maatschappelijk theater.

Tenslotte is het ook perfect mogelijk straatfotografie te beoefenen zonder menselijke aanwezigheid. Het decor op zich wordt dan het thema. Dit was bijvoorbeeld tijdens de COVID pandemie het geval.

We beginnen in België.